Гэты сенсацыйны экспанат захаваўся дзякуючы старанням некалькіх пакаленняў украінскіх патрыётаў, які ўратавалі  зброю, перадаючы рэліквію з рук у рукі. У цяперашні час сякера захоўваецца ў надзейным месцы. Пераважная большасць казацкіх рэліквій захоўваюцца за мяжой. У Швецыі (Мазепа), у Польшчы (шабля і сцяг Сагайдакавага), у музеі Кубанскага казацтва ў ЗША, які нядаўна абрабаваў рускі спецназ (калекцыя сцягоў, булаў, дакументаў, - у тым ліку грамата Кацярыны аб перадачы Кубані запарожцам, пячатка Сечы)... І вось знайшлася сякера Б.Хмяльніцкага ў адной з краін Паўночнай Амерыкі...

Яшчэ раз звяртаемся да Старшыні Вярхоўнай Рады О.Марозу, Прэзідэнту В.Юшчанка, - давайце тэрмінова створым спецкамісію парламента па вяртанню культурных каштоўнасцяў і Камітэт вяртання культурных каштоўнасцяў, які павінен працаваць у сістэме МЗС Украіны! Давайце нарэшце рэальна зоймемся афіцыйным працэсам вяртання культурных каштоўнасцяў Украіны да дзяржаўных музейных устаноў Украіны! Колькі аб гэтым можна пісаць? (Рэд.: а чаму маўчаць беларусы?)

Віктар Трыгуб, рэдактар часопісаў "Новая Секчы" і "Музеі Ўкраіны"